สวนรมณีนาถ ประวัติศาสตร์คุกไทยที่น่าไปเที่ยว

สวนรมณีนาถ อาจเป็นที่คุ้นชินของหลายๆ คนในย่านถนนมหาไชย ในฐานะสวนสาธารณะกลางเมือง ที่ร่มรื่น และแวดล้อมไปด้วยสถานที่ท่องเที่ยวต่างๆ มากมาย แต่หากสังเกตดีๆ จะพบว่าสวนสาธารณะแห่งนี้ ถูกล้อมรอบด้วยกำแพงโบราณที่มีความสูง มีอาคารเก่าแก่ที่มีลักษณะคล้ายกับเรือนจำ แน่นอน….สถานที่แห่งนี้เมื่อก่อนเป็นเรือนจำ และปัจจุบันก็มีความสำคัญนอกเหนือไปจากการเป็นสวนสาธารณะสำหรับการพักผ่อนหย่อนใจ ก็คือการเป็น “พิพิธภัณฑ์ราชทัณฑ์” ที่เหมาะแก่การไปศึกษา เยี่ยมชมเป็นอย่างยิ่ง

เมื่อเดินผ่านประตูด้านหน้าเข้าไป จะพบกับป้าย “เรือนจำพิเศษกรุงเทพมหานคร (๒๔๓๓)” แสดงถึงความขลังและเก่าแก่ของสถานที่ประวัติศาสตร์แห่งนี้ เมื่อผ่านประตูใหญ่เข้าไปจะพบกับลานกว้างที่จะมีหนุ่มๆ คอยให้บริการพาเยี่ยมชมยังอาคารต่างๆ ของพิพิธภัณฑ์ราชทัณฑ์ ซึ่งการันตีความเก๋า ความเก่า จากอายุอานามของแต่ละอาคารที่ยาวนานกว่าร้อยปี และมีอยู่หลายอาคาร แต่สำหรับอาคารที่ผมแนะนำให้ต้องเข้าไปชมให้ได้ ก็คืออาคาร 1 และอาคาร 9

อาคาร 1 เมื่อเข้าไปจะต้องเปลี่ยนรองเท้าสำหรับการเยี่ยมชมนิทรรศการภายใน ซึ่งเป็นอาคารไม้เก่าแก่ แหงนมองไปรอบๆ ห้องโถงแรกจะพบกับภาพจิตรกรรมฝาผนังที่บอกเล่าลักษณะการลงโทษประหารชีวิตสุดโหดในสมัยอยุธยา เรียกได้ว่าใจใครไม่แข็งพอ ห้ามมองกันเลยทีเดียว ภาพอาจจะติดตาได้ เมื่อเดินผ่านห้องโถงเข้าไปจะพบกับทางแยกสำหรับขึ้นบันไดไปชั้นสอง แต่ก่อนจะขึ้นอย่าลืมยกมือไหว้เจ้าที่ ซึ่งเป็นโครงกระดูกของนักโทษประหารที่ได้อุทิศร่างให้กับพิพิธภัณฑ์ราชทัณฑ์ ไว้ให้คนทั่วไปได้ศึกษา

เมื่อขึ้นไปบนชั้นสองจะพบกับโมเดลแผนผังเรือนจำในอดีต ซึ่งปัจจุบันอาคารต่างๆ เหล่านั้นถูกทุบทำลายไปจนเกือบหมด ห้องถัดมาจะเป็นวิวัฒนาการของการประหารชีวิตตั้งแต่อดีตคือการตัดศีรษะ ยุคถัดมาคือการยิงเป้า และปัจจุบันคือการฉีดยาพิษ เรียกได้ว่าจำลองมาแบบเหมือนจริงสุดๆ ประกอบกับภาพถ่ายจริงในอดีต ให้ได้ศึกษา และขวัญผวาไปตามๆ กัน

อาคารถัดมาที่แนะนำคืออาคาร 9 เป็นอาคารห้องขังเล็กๆ ที่รวบรวมเครื่องทรมานในอดีต ไม่ว่าจะเป็นตะกร้อช้างเตะ เครื่องตอกเล็บ ไม้บีบขมับ ซึ่งจะมีป้ายอธิบายตลอดทางทั้งภาษาไทยและภาษาอังกฤษ ให้ได้ศึกษา เรียนรู้ไปพร้อมๆ กับการซึมซับบรรยากาศอันอึมครึม เรียกได้ว่า ได้ทั้งความรู้ และความรู้สึกของนักโทษกันไปเต็มๆ

ผมได้มีโอกาสพูดคุยกับเจ้าหน้าที่ของที่นี่ พบว่าวัตถุประสงค์ของพิพิธภัณฑ์ราชทัณฑ์ ก็เพื่อให้ความรู้แก่นักเรียน นักศึกษา และประชาชนทั่วไป ตลอดจนสะท้อนความรุนแรงของการลงโทษ เพื่อให้ผู้ที่เข้ามาศึกษาได้เข้าใจขั้นตอนวิธีการต่างๆ และเกิดความกลัวไม่อยากกระทำความผิด ซึ่งถือเป็นกุสโลบายที่ผมรู้สึกเห็นด้วยเป็นอย่างยิ่ง แต่ด้วยงบประมาณที่จำกัด ทำให้หลายๆ คนยังไม่รู้จักพิพิธภัณฑ์แห่งนี้ ผ่านการประชาสัมพันธ์เท่าที่ควร หากใครผ่านไปแถวๆ นั้นสามารถแวะเวียนเข้าไปเยี่ยมชมได้นะครับ รับรองว่าจะได้รับทั้งความรู้ และความรู้สึก (แบบหลอนๆ) ของความน่ากลัวของเรือนจำ ได้เป็นอย่างดีเลยทีเดียว

หมายเหตุ : ขอขอบคุณภาพถ่ายต่างๆ จากเว็บไซต์ในอินเตอร์เน็ต

Credit : น.ศ. ฝึกเขียน 3534



You may also like...